ਫਗਵਾੜਾ 3 ਅਪ੍ਰੈਲ (ਸਾਰਾ ਯਹਾਂ/ਸ਼ਿਵ ਕੌੜਾ) ਮਾਤਾ ਮਨਸਾ ਦੇਵੀ (ਜਵਾਲਾ ਜੀ) ਮੰਦਿਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦੇ ਫਗਵਾੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਆਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬੀਰਬਲ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਫੌਜ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਰੁਕੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬੀਰਬਲ ਨੇ ਇੱਥੇ ਮਾਂ ਭਗਵਤੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਾਤਾ ਮਨਸਾ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਜਿਸਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਧੀ ਅਤੇ ਨਾਗਰਾਜ ਵਾਸੂਕੀ ਦੀ ਭੈਣ ਵਜੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਮਾਂ ਮਨਸਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਕਤੀਪੀਠ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਗਵਾੜਾ ਦੇ ਹਦੀਆਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਿਰ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਤਲਾ ਦੇਵੀ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਗਣੇਸ਼, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਹੁਣ ਮਾਂ ਭਗਵਤੀ ਦਾ ਸੌਣ ਵਾਲਾ ਕਮਰਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਬੋਹੜ ਦਾ ਦਰੱਖਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਜੋ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਸੜ ਕੇ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ ਮੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼੍ਰੀ ਸਵਾਮੀ ਗੰਗਾਨੰਦ ਪਰਬਤ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਮੰਦਰ ਦਾ ਦੁਬਾਰਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਮੰਦਿਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਥ ਪਰਬਤ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਐਂਡ ਵੈਲਫੇਅਰ ਟਰੱਸਟ ਨਕੋਦਰ ਰੋਡ ਹਦੀਆਬਾਦ ਫਗਵਾੜਾ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਮੇਲਾ 5 ਅਪ੍ਰੈਲ, ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੋਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਪਣੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਲੈ ਕੇ ਮਾਤਾ ਮਨਸਾ ਦੇਵੀ ਅੱਗੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਲਈ ਪਹੁੰਚਣਗੇ। ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਡਾਕ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
