(ਸਾਰਾ ਯਹਾਂ/ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ) : ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਵਿਗੜਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ‘ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਫਾਰ ਏਅਰ ਕੁਆਲਿਟੀ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ (CAQM) ਨੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰੋਡਮੈਪ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਰੋਡਮੈਪ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ BS-I, BS-II, ਅਤੇ BS-III ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੜਕਾਂ ਤੋਂ BS-IV ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ‘ਤੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਹੈ।
ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹਟੇਗੀ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ?
TOI ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, IIT ਮਦਰਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਸ਼ੋਕ ਝੁਨਝੁਨਵਾਲਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਇੱਕ ਡਰਾਫਟ ਰੋਡਮੈਪ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਫੀਡਬੈਕ ਲਈ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵ BS-I, BS-II, ਅਤੇ BS-III ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹਟਾਉਣ, ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ BS-IV ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜਾਅਵਾਰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਅਤੇ 2035 ਅਤੇ 2040 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ BS-VI ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜਾਅਵਾਰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਮੇਟੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦਿੱਲੀ ਦਾ AQI 250 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਨਵਜੰਮਿਆ ਬੱਚਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 10 ਤੋਂ 15 ਸਿਗਰਟਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ।
Commercial ਗੱਡੀਆਂ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਕਿਉਂ?
ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ Commercial ਗੱਡੀਆਂ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੇਂ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ੀਰੋ ਟੇਲਪਾਈਪ ਐਮੀਸ਼ਨ (ZTE) ਵਾਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ, ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਪ੍ਰੈਲ 2027 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸਾਰੇ ਨਵੇਂ ਵਪਾਰਕ ਦੋਪਹੀਆ ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਟੈਕਸੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ZTE-ਕਲਾਸ ਦੀਆਂ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਮ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ?
ਸਰਕਾਰ ਇਹ ਵੀ ਸਮਝਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦੇ ਗਏ BS-VI ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਪੜਾਅਵਾਰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, BS-VI ਦੋਪਹੀਆ ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਾਂ ਲਈ 10 ਤੋਂ 15 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਮੌਸਮਾਂ ਦੌਰਾਨ BS-IV ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਜਨਤਕ ਬੋਝ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ‘ਤੇ ਹੈ।
