(ਸਾਰਾ ਯਹਾਂ/ਬਿਊਰੋ ਨਿਊਜ਼) *: ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਉਪਰ ਖਤਰੇ ਦੇ ਬੱਦਲ ਛਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਡੇਅਰੀ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਆਯਾਤ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਣ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਡੇਅਰੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ 1.03 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੋਟੇ ਡੇਅਰੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ‘ਤੇ ਪਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਡੇਅਰੀ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਦੁੱਧ ਦੀ ਕੀਮਤ 15 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਘੱਟ ਸਕਦੀ
ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (SBI) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਡੇਅਰੀ ਸੈਕਟਰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਦੀ ਕੀਮਤ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 15 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਘੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। SBI ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰਕ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੇ ਡੇਅਰੀ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਲਈ ਡੇਅਰੀ ਸੈਕਟਰ ਕਿਵੇਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ?
SBI ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਡੇਅਰੀ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਆਯਾਤ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਲਗਪਗ 25 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡੇਅਰੀ ਸੈਕਟਰ ਪੇਂਡੂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੁੱਲ ਮੁੱਲ ਜੋੜ (GVA) ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 2.5 ਤੋਂ 3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਪਗ 7.5 ਤੋਂ 9 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਪਗ 8 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ GVA ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਰ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਲਈ ਇੱਕ ਨੌਕਰੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
GVA ਨੁਕਸਾਨ ਲਗਪਗ 0.51 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋਵੇਗਾ
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾ ਸਿਰਫ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਘਟਾਏਗੀ ਬਲਕਿ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰੇਗੀ। ਫੀਡ, ਈਂਧਨ, ਆਵਾਜਾਈ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵਰਗੇ ਇਨਪੁਟਸ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਨੁਮਾਨਿਤ GVA ਨੁਕਸਾਨ ਲਗਪਗ 0.51 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋਵੇਗਾ।
ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਭ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੂਜੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸੰਭਾਵੀ ਲਾਭ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ 1 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮੁੱਲ ਦੇ ਉੱਚ-ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਜਿਵੇਂ ਜੈਵਿਕ ਭੋਜਨ ਤੇ ਮਸਾਲੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਮਰੀਕੀ ਮੰਗ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 3 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸੈਨੇਟਰੀ ਤੇ ਫਾਈਟੋਸੈਨੇਟਰੀ (SPS) ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਅੰਬ, ਲੀਚੀ, ਕੇਲੇ ਤੇ ਭਿੰਡੀ ਵਰਗੇ ਫਲਾਂ ਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗੈਰ-ਟੈਰਿਫ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਨਾਲ ਆਯੂਸ਼ ਉਤਪਾਦਾਂ ਤੇ ਜੈਨਰਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ 1-2 ਬਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਲਾਭਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨ ਵੀਜ਼ਾ ਨਿਯਮ, ਵਧੇ ਹੋਏ ਆਊਟਸੋਰਸਿੰਗ ਮੌਕੇ, ਕੋਲਡ ਸਟੋਰੇਜ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਤੇ ਫੀਡ, ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਤੇ ਵੈਟਰਨਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਰਗੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਇਨਪੁਟਸ ਦੀ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
