15 ਜੂਨ (ਸਾਰਾ ਯਹਾਂ/ਬਿਊਰੋ ਨਿਊਜ਼) ਕੈਪਟਨ ਸਟੀਵ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕਾਰਨ ਦੱਸੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ, ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ, ਦੂਜਾ, ਦੋਵੇਂ ਇੰਜਣ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਗਏ ਜਾਂ ਤੀਜਾ, ਹਾਈਡ੍ਰੌਲਿਕ ਅਸਫਲਤਾ। ਸਟੀਵ ਨੇ ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਬਚੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਬਿਆਨ ‘ਤੇ ਵੀ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ।
ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਬੋਇੰਗ-787 ਜਹਾਜ਼ ਵੀਰਵਾਰ (12 ਜੂਨ, 2025) ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਇੱਕ ਪੈਨਲ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ 3 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਪੇਸ਼ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਬਕਾ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਪਾਇਲਟ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਮਾਹਰ ਕੈਪਟਨ ਸਟੀਵ ਸ਼ੀਬਨੇਰ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਵਿੱਚ RAT (ਰੈਮ ਏਅਰ ਟਰਬਾਈਨ) ਐਕਟੀਵੇਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਦੇ 3 ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਾਰਨ ਦੱਸੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣਾ, ਦੂਜਾ ਦੋਵੇਂ ਇੰਜਣ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਤੀਜਾ ਹਾਈਡ੍ਰੌਲਿਕ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣਾ। ਸਟੀਵ ਨੇ ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਬਚੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦਾ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪਹਿਲੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੋਵਾਂ ਇੰਜਣਾਂ ਦੀ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਅਸਫਲਤਾ
ਕੈਪਟਨ ਸਟੀਵ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੱਸੀ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਇੰਜਣ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹਾਦਸਾ ਲਿਫਟ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਯਾਨੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਤੋਂ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹਵਾ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ। ਸਟੀਵ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਹਾਜ਼ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੋਵੇਂ ਇੰਜਣ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਏ ਹੋਣਗੇ।
ਪਾਇਲਟ ਫਲੈਪ ਲਗਾਉਣਾ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹੋਣਗੇ !
ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਕਨੀਕੀ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਫਲੈਪਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਲੈਪ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਦੇ ਉਹ ਹਿੱਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਦੌਰਾਨ ਲਿਫਟ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੈਪਟਨ ਸਟੀਵ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇ ਪਾਇਲਟ ਫਲੈਪ ਲਗਾਉਣਾ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਜਹਾਜ਼ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕੇਗਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ 787 ਵਰਗੇ ਆਧੁਨਿਕ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਫਲੈਪ ਸੈੱਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਅਲਾਰਮ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ‘ਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਗਲਤ ਲੀਵਰ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਕਾਰਨ
ਤੀਜੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਗਲਤ ਲੀਵਰ ਖਿੱਚ ਲਿਆ ਹੋਵੇ। ਸਟੀਵ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਜਹਾਜ਼ ਉਡਾਣ ਭਰਦਾ ਹੈ, ਸਹਿ-ਪਾਇਲਟ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣ ਭਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਇਲਟ ਗੇਅਰ ਅੱਪ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਸਹਿ-ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਗੇਅਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਫਲੈਪਾਂ ਨਾਲ ਹੈਂਡਲ ਖਿੱਚ ਲਿਆ ਹੋਵੇ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਉਹ ਹਿੱਸੇ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹੋਣਗੇ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਮਾਹਰ ਇਸ ਸਿੱਟੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਹਾਦਸਾ ਦੋਵਾਂ ਇੰਜਣਾਂ ਦੇ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਜੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੈ।
